Retsept boʻyicha
Аликона, 200 мг/100 мл, 100 мл, флак.
- Taʼsir qiluvchi modda
- Флуконазол
- Ishlab chiqaruvchi
- Denis Chem Lab Limited
1 ta dorixonada mavjud
60 200 soʻmdan
Eng past narx
60 200 soʻmdan
Аликона qoʻllash yoʻriqnomasi
Противогрибковое средство
Триазол ҳосилалари синфининг вакилидир. Юқори сецифик таъсирга эга, замбуруғлардаги цитохром Р450 нинг фаоллигини ингибиция қилади. Замбуруғларнинг ҳужайраларидаги ланостеролни эргостеролга айланишини блоклайди; ҳужайра мембранасининг ўтказувчанлигини оширади, уни ўсиши ва репликациясини бузади. Флуконазол, замбуруғлардаги цитохром Р450 га юқори танлаб таъсир қилганлиги учун, одам организмида ушбу ферментларни деярли сусайтирмайди (одам жигарининг микросомаларида цитохром Р450 га боғлиқ бўлган оксидланиш жараёнларини итраконазол, клотримазол, эконазол ва кетоконазолга нисбатан камроқ даражада бостиради). Антиандроген фаолликка эга эмас. Оппортунистик микозларда, шу жумладан Candida spp. (жумладан, кандидознинг иммунодепрессия фонидаги тарқоқ шакллари), Cryptococcus neoformans ва Coccidioides immitis (жумладан, бош мия ичи инфекциялари), Microsporum spp. ва Trichophyton spp. чақирган микозларда; Blastomyces dermatidis, Histoplasma capsulatum чақирган эндемик микозларда (жумладан, иммунодепрессияда) фаолдир.
Флуконазолга нисбатан табиий резистентликка эга бўлган Candida albicans дан фарқланадиган, Candida штаммлари (Candida krussei) чақирган суперинфекция юзасидан хабарлар берилган. Бундай ҳолларда замбуруғларга қарши муқобил даволаш талаб этилиши мумкин.
Флуконазол выборочно подавляет выработку стеролов в клетке грибов — патогенных микроорганизмов Флуконазол проявляет противогрибковую эффективность в отношении разновидностей грибов Candida.
Вена ичига юборилганидан сўнг флуконазол организмнинг тўқималари ва суюқликларига яхши ўтади.
Тақсимланиши
Қон плазмасидаги концентрацияси дозасига тўғри пропорционал боғлиқликда бўлади. Кўкрак сути, бўғим суюқлиги, сўлак, балғам ва перитонеал суюқликда фаол модданинг концентрацияси плазмадаги концентрациясига ўхшаш бўлади.
Тер суюқлиги, эпидермис ва шох пардада (селектив тўпланиши) плазмадаги концентрациясидан юқори концентрацияларга эришади.
Орқа мия суюқлигига яхши ўтади; замбуруғли менингитда орқа мия суюқлигидаги концентрацияси плазмадаги концентрациясининг тахминан 85% ни ташкил этади.
Флуконазол қон плазмасида 90% мувозанатли концентрациясига (Сss) 4-5 кунга келиб эришади. Препаратни одатдаги суткалик дозадан икки марта ортиқ “зарб” дозаларда (биринчи куни) юбориш 2-кунга келиб мувозанатли концентрацияси мувофиқ 90% га эришиш имконини беради.
Тахмин қилинган тақсимланиш ҳажми (Vd) организмдаги умумий суюқлик миқдорига яқинлашади. Плазма оқсиллари билан боғланиши паст – 11-12% ни ташкил этади. Метаболизми ва чиқарилиши
Ярим чиқарилиш даври (T1/2) – 30 соатни ташкил этади. Жигардаги CYP2C9 изоферментининг ингибитори ҳисобланади. Асосан буйраклар орқали (80% - ўзгармаган ҳолда, 11% - метаболитлар ҳолида) чиқарилади. Флуконазолнинг клиренси креатинин клиренси (КК) га пропорционалдир.
Флуконазолнинг фармакокинетикаси буйракнинг функционал ҳолатига аҳамиятли даражада боғлиқдир, бунда T1/2 ва КК ўртасида тескари боғлиқлик мавжуд. Гемодиализдан сўнг, 3 соат давомида, флуконазолнинг плазмадаги концентрацияси 50% га камаяди.
Флуконазолнинг фармакокинетикаси вена ичига юборилганида ва ичга қабул қилинганида бир хилдир, бу препаратни бир қўллаш туридан бошқасига ўтиш имконини беради.
Болалардаги фармакокинетикаси
Болаларда қуйидаги фармакокинетик кўрсаткичлар олинган:
Ёши Дозаси (мг/кг) Ярим чиқарилиш даври (соат) Эгри чизиқ остидаги майдон (мкг/соат/мл)
11 кун-11 ой Бир марта – в/и 3 мг/кг 23 110,1
9 ой-13 ёш Бир марта – ичга 2 мг/кг 25,0 94,7
9 ой-13 ёш Бир марта – ичга 8 мг/кг 19,5 362,5
5-15 ёш Кўп марта – в/и 2 мг/кг 17,4* 67,4*
5-15 ёш Кўп марта – в/и 4 мг/кг 15,2* 139,1*
5-15 ёш Кўп марта – в/и 8 мг/кг 17,6* 196,7*
Ўртача ёш
7 ёш Кўп марта – ичга 3 мг/кг 15,5 41,6
* охирги кун олинган кўрсаткич
Чала туғилган чақалоқларга (ривожланишини тахминан 28 ҳафтаси) флуконазол вена ичига 6 мг/кг дозада ҳар 3-кунида болалар интенсив даволаш бўлимида бўлган вақтларида узоғи билан 5 доза қўллангунича юборилган. Ўртача ярим чиқарилиш даври 1-кунида 74 соат (44-185 соатлар орасида) ташкил қилган, 7-кунга келиб ўртача 53 соатгача (30-131 соатлар орасида) ва 13-кунга келиб 47 соатгача (27-68 соатлар орасида) камайган.
Эгри чизиқ остидаги майдон 1-кунида 271 мкг/соат/мл (173-385 мкг/соат/мл орасида) ташкил қилган, сўнгра 7-кунга келиб 490 мкг/соат/мл (292-734 мкг/соат/мл орасида) гача ва 13-кунга келиб 360 мкг/соат/мл (167-566 мкг/соат/мл орасида) гача пасайган.
Тақсимланиш ҳажми 1-кунида 1183 мл/кг (1070-1470 мл/кг орасида) ни ташкил қилган, сўнгра 7-кунга келиб ўртача 1184 мл/кг (510-2130 мл/кг орасида) гача ва 13-кунга келиб 1328 мл/кг (1040-1680 мл/кг орасида) гача ошган.
Кекса ёшдаги пациентларда препаратнинг фармакокинетикаси
Флуконазол, 65 ёш ва ундан ошган пациентларга, 50 мг дозада ичга бир марта қабул қилинганида, уларнинг баъзилари бир вақтнинг ўзида диуретиклар қабул қилишган, қон плазмасида максимал концентрациясига Сmax қабул қилгандан сўнг 1,3 соат ўтгач эришилган ва 1,54 мкг/мл ни ташкил қилган, ўртача AUC қиймати – 76,4±20,3 мкг/соат/мл, ярим чиқарилиш даври эса – 46,2 соатни ташкил этган. Бу фармакокинетик кўрсаткичларнинг қиймати ёш пациентларга нисбатан юқоридир. Диуретикларни бир вақтда қабул қилиш AUC ва Сmax ларда яққол ўзгаришларни чақирмаган. Кекса ёшдаги пациентларда креатинин клиренси (74 мл/минут), ўзгармаган ҳолда буйраклар орқали ажралиб чиқадиган флуконазолнинг фоизи (0-24 соат, 22%) ва флуконазолнинг буйрак клиренси (0,124 мл/мин/кг) ёш пациентларга нисбатан паст, бу эҳтимол, кекса ёшдаги пациентлар учун хос бўлган буйрак фаолиятини пастлиги билан боғлиқдир.
Буйрак етишмовчилиги бўлган пациентлардаги фармакокинетикаси
Оғир даражадаги буйрак етишмовчилиги (калавалар фильтрацияси тезлиги < 20 мл/минут) бўлган пациентларда флуконазолнинг ярим чиқарилиш даври 30 дан 98 соатгача узайган.
- Иммун реакцияси нормал бўлган пациентларда ҳам, иммунодепрессиянинг турли шакллари бўлган пациентларда (шу жумладан, ОИТС билан хасталанган беморларда, аъзолар кўчириб ўтказилганида) ҳам криптококкоз, жумладан криптококкли менингит ва турли локализацияли инфекциялар; ОИТС билан хасталанган беморларда криптококкозни қайталанишини олдини олиш мақсадида тутиб турувчи даволаш учун;
- Тарқоқ кандидоз, жумладан кандидемия, диссеминацияланган кандидоз ва инвазив кандидозли инфекциянинг қорин парда, эндокард, кўз, бронх-ўпка тизими ва сийдик йўлларининг инфекциялари каби бошқа шакллари, шу жумладан интенсив даволаш бўлимларида даволанаётган ҳавфли ўсмалари бўлган пациентлар, цитотоксик ёки иммунодепрессив дори воситаларини олаётган пациентлар, ҳамда кандидозни ривожланишига олиб келадиган бошқа омиллари бўлган пациентларда;
- Ҳавфли ўсмалари бўлган пациентларда кимёвий ёки нур билан даволаш фонида замбуруғли инфекцияларни олдини олиш учун;
- Иммунитети нормал бўлган пациентларда чуқур эндемик микозлар (кокцидиомикоз ва гистоплазмоз) ни даволаш учун;
- Болаларда қизилўнгач ва шиллиқ қаватлар кандидозини даволаш учун қўлланади.
Препаратнинг компонентларига, шунингдек замбуруғларга қарши бошқа воситалари – азол ҳосилаларига юқори сезувчанлик; терфенадин (флуконазолни суткада 400 мг ва ундан ортиқ дозада доимий равишда қўллаш), шунингдек QT оралиғини узайтирадиган ва CYP3A4 изоферментлари: астемизол, цизаприд, эритромицин, пимозид ва хинидин ёрдамида метаболизмга учрайдиган дори препаратларини бир вақтда қабул қилиш; лактация даврида қўллаш мумкин эмас.
Эҳтиёткорлик билан
Жигар етишмовчилиги, буйрак етишмовчилиги, юзаки замбуруғли инфекция ва инвазив / тизимли замбуруғли инфекциялари бўлган пациентларга флуконазолни қўллаш фонида тошмаларни пайдо бўлиши, бир вақтнинг ўзида терфенадин ва флуконазолни суткада 400 мг дан кам дозада қўллаш, ҳавф омиллари (юракни органик касалликлари, электролитлар мувозанатини бузилиш, аритмияни чақирувчи дори воситаларни бир вақтда қўллаш, рифабутин ва цитохром Р450 нинг бошқа индукторлари, ацетилсалицил кислотаси билан бир вақтда қўллаш),кўп бўлган пациентларда потенциал проаритмоген ҳолатларда, ҳомиладорликда эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.
Печеночная недостаточность; почечная недостаточность; появление сыпи на фоне применения флуконазола у больных с поверхностной грибковой инфекцией и инвазивными/системными грибковыми инфекциями; одновременное применение терфенадина и флуконазола в дозе менее 400 мг/сут; потенциально проаритмические состояния у больных с множественными факторами риска (органические заболевания сердца, нарушения электролитного баланса и способствующая развитию подобных нарушений сопутствующая терапия).
Флуконазол, одатда яхши ўзлаштирилади.
Ривожланиш частотасига қараб, ножўя самаралар қуйидаги гуруҳларга бўлинади: тез-тез – 1% дан кўп; тез-тез эмас – 0,1-1%; кам ҳолларда – 0,01-0,1%; жуда кам ҳолларда – 0,01% дан кам.
Аллергик реакциялар: тез-тез – тери тошмаси, тез-тез эмас – дори воситасини қўллаш оқибатидаги тошмалар, эшакеми, терини қичишиши, кам ҳолларда – кўп шаклли экссудатив эритема (шу жумладан, Стивенс-Джонсон синдроми), токсик эпидермал некролиз (Лайелл синдроми), анафилактоид реакциялар (шу жумладан, ангионевротик шиш, юзни шиши), ўткир тарқоқ экзантематоз пустулёз, эксфолиатив дерматит.
Марказий нерв тизими томонидан: тез-тез – бош оғриғи, тез-тез эмас – бош айланиши, парестезия, уйқусизлик, уйқучанлик, тиришишлар, таъм билишни ўзгариши, вертиго, кам ҳолларда – тремор.
Овқат ҳазм қилиш тизими томонидан: тез-тез – қоринда оғриқ, кўнгил айниши, қусиш, диарея, аланинаминотрансфераза (АЛТ), аспартатаминотрансфераза (АСТ), ишқорий фосфатаза (ИФ) ларнинг фаоллигини ошиши, тез-тез эмас – диспепсия, метеоризм, қабзият, оғиз бўшлиғи шиллиқ қаватини қуриши, холестаз, сариқлик, гипербилирубинемия, кам ҳолларда – жигар етишмовчилиги, гепатит, гепатоцеллюляр шикастланиш, гепатоцеллюляр некроз, гепатотоксиклик, баъзи ҳолларда ўлимга олиб келиши мумкин.
Қон яратиш аъзолари томонидан: тез-тез эмас – анемия, кам ҳолларда – лейкопения, тромбоцитопения, нейтропения, агранулоцитоз.
Юрак қон-томир тизими томонидан: кам ҳолларда – QT оралиғини узайиши, юрак қоринчаларини “пируэт” типидаги (torsade de pointes) тахисистолик аритмияси.
Бошқалар: тез-тез эмас – иштаҳани пасайиши, кучли терлаш, миалгия, ҳолсизлик, астения, кучли толиқиш, иситма, кам ҳолларда – буйрак фаолиятини бузилиши, алопеция, гиперхолестеринемия, гипертриглицеридемия, гипокалиемия бўлиши мумкин.
Астемизол. Флуконазол ва астемизолни бир вақтда қўллаш астемизолнинг клиренсини пасайтириши мумкин. қон плазмасида астемизолнинг концентрациясини ошиши QT оралиғини узайишига ва кам ҳолларда torsade de pointes ни ривожланишига олиб келиши мумкин. Астемизол ва флуконазолни бирга қўллаш мумкин эмас.
Пимозид. Флуконазол ва пимозидни бир вақтда қўллаш пимозиднинг метаболизмини сусайишига олиб келиши мумкин, натижада қон плазмасида пимозиднинг концентрацияси ошади, бу QT оралиғини узайишига ва кам ҳолларда torsade de pointes ни ривожланишига олиб келиши мумкин. Пимозид ва флуконазолни бирга қўллаш мумкин эмас.
Терфенадин. Флуконазолни суткада 400 мг ва ундан ортиқ дозаларда терфенадин билан бир вақтда қўллаш мумкин эмас. Флуконазолни суткада 400 мг дан кам бўлган дозаларда терфенадин билан бирга даволашни шифокорнинг синчков назоратида ўтказиш керак.
Хинидин. Флуконазол ва хинидинни бир вақтда қўллаш хинидиннинг метаболизмини сусайишига олиб келиши мумкин, бу QT оралиғини узайишига ва кам ҳолларда torsade de pointes ни ривожланишига олиб келиши мумкин. Хинидин ва флуконазолни бирга қўллаш мумкин эмас.
Цизаприд. Флуконазол ва цизаприд бир вақтда қўлланганида – юрак томонидан ножўя реакциялар, жумладан юрак қоринчалари тахикардиясининг пароксизмлари (torsade de pointes) бўлиши мумкин. Цизаприд ва флуконазолни бир вақтда қўллаш мумкин эмас.
Эритромицин. Флуконазол ва эритромицинни бир вақтда қўллаш кардиотоксиклик (QT оралиғини узайиши, torsade de pointes ни пайдо бўлиши), ва ўз навбатида юрак уришини тўсатдан тўхтаб қолиш ҳавфини оширади. Эритромицин ва флуконазолни бирга қўллаш мумкин эмас.
Азитромицин. 18 соғлом кўнгиллиларда ўтказилган очиқ рандомизация қилинган, уч томонлама кесишган тадқиқотларда 1200 мг азитромицинни 800 мг флуконазолнинг бир марталик перорал дозасини фармакокинетикасига таъсири, шунингдек азитромициннинг фармакокинетикасига флуконазолнинг таъсири баҳоланган. Флуконазол ва азитромицин ўртасида аҳамиятли фармакокинетик ўзаро таъсир аниқланмаган.
Алфентанил. Соғлом кўнгиллиларга флуконазол (400 мг) ва вена ичига юбориш учун қўлланадиган алфентанил (20 мкг/кг) бирга қўлланганида алфентанилнинг 0 дан 10 соатгача вақтда “концентрация-вақт”эгри чизиғи остидаги майдон икки марта ошган, бу эҳтимол, CYP3A4 изоферментини ингибиция бўлиши оқибатида юз берган. Алфентанилнинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин.
Бўригул алкалоидлариэ. Флуконазол ва бўригул алкалоидлари ўртасидаги ўзаро таъсир ўрганилмаган бўлса-да, флуконазол қон плазмасида бўригул алкалоидлари (масалан, винкристин, винбластин) нинг концентрациясини ошириши мумкин, бу CYP3A4 изоферментини ингибиция бўлиши ҳисобига нейротоксикликка олиб келади.
Амитриптилин, нортриптилин. Флуконазол амитриптилин ва нортриптилиннинг самарасини оширади. 5-нортриптилин ва/ёки S-амитриптилиннинг концентрациясини препаратлар билан мажмуавий даволашни бошланишида ва бир ҳафтадан кейин ўлчаш керак. Агар зарур бўлса, амитриптилин / нортриптилиннинг дозасига тузатиш киритилиши керак.
Амфотерицин В. Иммунитети нормал ва иммун танқислиги бўлган инфекция юқтирган сичқонларга флуконазол ва амфотерицин В ни бир вақтда юбориш қуйидаги натижаларни берди: C. albicans чақирган тизимли инфекцияда замбуруғга қарши самарасини бироз кучайиши, Cryptococcus neoformans чақирган бош мия инфекциясида ўзаро таъсирини йўқлиги, A. fumigatus чақирган тизимли инфекцияда иккита дори воситасининг антагонизми кузатилган. Бу тадқиқотлардан олинган натижаларнинг клиник аҳамияти номаълум.
Антикоагулянтлар. Флуконазол билвосита антикоагулянтлар – кумарин ҳосилалари (масалан, варфарин) ҳосилаларининг протромбин вақтини ўртача 12% га оширади, шунинг учун флуконазол ва билвосита антикоагулянтлар – кумарин ҳосилаларини қабул қилаётган пациентларда протромбин вақтини яхшилаб назорат қилиш керак. Эҳтимол, варфариннинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин.
Ацетилсалицил кислотаси. Ацетилсалицил кислотаси билан бир вақтда қўлланганида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак (бронхиал астмани ривожланиш ҳавфи мавжуд).
Қисқа вақт таъсир этувчи бензодиазепинлар (мидозалам, триазолам). Флуконазол мидазоламнинг плазмадаги концентрациясини оширади, шу сабабли психомотор самараларини ривожланиш ҳавфи ошади (флуконазол ичга қабул қилинганида, вена ичига юборилгандагига нисбатан яққолроқ ривожланади).
Флуконазол суткада 200 мг дозада ва триазолам 0,25 мг дозада ичга бир вақтда қабул қилинганида триазоламнинг AUC ва ярим чиқарилиш даври мувофиқ равишда 4,4 марта ва 2,3 марта ошади. Триазоламнинг самарасини кучайиши ва узайиши флуконазол билан бирга қўлланганида аниқланган. Флуконазол олаётган пациентлар бензодиазепинлар билан ёндош даволанганда бензодиазепинларнинг дозасини камайтириш ва пациентлар эса мувофиқ равишда кузатилиши керак.
Кальций каналларининг блокаторлари. Кальций каналларининг баъзи антагонистлари (нифедипин, исрадипин, амлодипин, верапамил ва фелодипин) CYP3A4 изоферменти томонидан метаболизмга учрайдилар. Флуконазол кальций каналлари антагонистларининг тизимли самараларини потенциал равишда кучайтириши мумкин. Кальций каналларининг блокаторлари ва флуконазол бирга қўлланганида ножўя самараларини аниқлаш учун тез-тез мониторинг ўтказиш керак.
А витамини. Трансретинат кислотаси (А витаминини кислотали шакли) ва флуконазол билан тўлиқ мажмуавий даволаш олган бир пациентда, марказий нерв тизими (МНТ) томонидан, флуконазол бекор қилинганидан сўнг орқага қайтган, ҳавфсиз бош мия ичи гипертензияси кўринишидаги ножўя самаралар ривожланганлиги юзасидан хабар берилган. Агар МНТ томонидан ножўя самараларни ривожланиш ҳавфи эътиборга олинса, флуконазол ва А витаминини бирга қўллаш мумкин.
Вориконазол (CYP2C9 ва CYP3A4 изоферментларининг ингибитори). Вориконазол (биринчи кун 400 мг дан ҳар 12 соатда, сўнгра 2-5 кун давомида 200 мг дан ҳар 12 соатда) ва флуконазол (биринчи 400 мг, сўнгра 4 кун давомида суткада 200 мг) ни бир вақтда қабул қилиш 8 соғлом эркакларда вориконазолнинг плазмадаги максимал концентрациясини (Cmax) ва AUC ни мувофиқ ўртача 57% га (90% ишончли интервал: 20%, 107%) ва 79% га (90% ишончли интервал: 40%, 128%) ошишига олиб келган. Бу самараларни бартараф қилиш мумкин бўлган вориконазол ва флуконазолнинг дозасини ва/ёки қабул қилишлар сонини камайтириши аниқланмаган. Вориконазол ва флуконазолни бир вақтда олаётган пациентларни яхшилаб кузатиш керак.
Галофантрин. Флуконазол CYP3A4 изоферментини ингибиция қилиши ҳисобига плазмада галофантриннинг концентрациясини ошириши мумкин. Флуконазол ва галофантринни бир вақтда қўллаш кардиотоксиклик (QT оралиғини узайиши, torsade de pointes) ни ривожланиш, ва ўз навбатида юрак уришини тўсатдан тўхташ ҳавфини ошириши мумкин. Флуконазол ва галофантринни бир вақтда қўллаш тавсия этилмайди.
Гидрохлортиазид қон плазмасида флуконазолнинг концентрациясини 40% га оширади, аммо бу бир вақтда диуретикларни олаётган пациентларда флуконазолнинг дозалаш тартибини ўзгартиришни талаб этмайди.
Зидовудин. Флуконазол зидовудинни ичга қабул қилгандан сўнг унинг клиренсини тахминан 45% га пасайтириши оқибатида, зидовудиннинг Cmax ва AUC ни мувофиқ равишда 84% ва 74% га оширади. Шунингдек зидовудиннинг ярим чиқарилиш даври флуконазол билан бир вақтда қабул қилинганидан сўнг тахминан 128% га узайган. Зидовудин ва флуконазолни бирга олаётган пациентларни зидовудиннинг ножўя самаралари ривожланиши мумкинлиги сабабли яхшилаб кузатиш, ва зарурат бўлса зидовудиннинг дозасини камайтириш керак.
ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари. Флуконазол ва CYP3A4 ингибиторлари томонидан метаболизмга учрайдиган, аторвастатин ва симвастатин каби, ёки CYP2C9 томонидан метаболизмга учрайдиган флувастатин каби ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари бирга қўлланганида миопатия ва рабдомиолизни ривожланиш ҳавфи ошади. Агар ёндош даволаш керак бўлса, миопатия ва рабдомиолизнинг симптомларини аниқлаш учун пациентни яхшилаб кузатиш керак, ва креатинкиназанинг даражасини назорат қилиш керак. Агар креатинкиназанинг концентрациясини ошиши кузатилса ёки миопатия ва рабдомиолизнинг симптомлари аниқланса ёки уларга гумон қилинса, ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари билан даволашни бекор қилиш керак.
Карбамазепин. Флуконазол карбамазепиннинг метаболизмини ингибиция қилади ва қон плазмасида карбамазепиннинг концентрациясини 30% га оширади. Карбамазепин билан заҳарланиш ҳавфи мавжуд. Қон плазмасида карбамазепиннинг концентрациясига ёки унинг ножўя самараларига қараб, унинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин.
Лозартан. Флуконазол лозартанни, унинг асосий самараси ангиотензин II рецепторларини блокадаси билан намоён бўладиган, фаол метаболити (Е-3174) га айланишини ингибиция қилади, бу лозартан билан даволаниш вақтида юз беради. Флуконазол ва лозартанни бир вақтда олаётган пациентларда артериал босимни доимо назорат қилиш керак.
Метадон. Флуконазол қон плазмасида метадоннинг концентрациясини ошириши мумкин, шунинг учун метадоннинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин.
Ностероид яллиғланишга қарши препаратлар (НЯҚП). Флуконазол ва флурбипрофен бирга қўлланганида флурбипрофеннинг Cmax ва AUC мувофиқ равишда 23% ва 81% га ошади. Бундан ташқари, флуконазол ибупрофен рацемат (400 мг) билан бирга қўлланганида фармакологик фаол изомери [8-(+)-ибупрофен] нинг Cmax ва AUC, фақат ибупрофен рацемат қабул қилингандагига нисбатан, мувофиқ равишда 15% ва 82% га ошади.
Шунингдек флуконазол CYP2C9 томонидан метаболизмга учрайдиган НЯҚП (масалан, напроксен, лорноксикам, мелоксикам, диклофенак) нинг тизимли экспозициясини ошириши мумкин. НЯҚП ни қабул қилиш билан боғлиқ бўлган ножўя самараларни яхшилаб назорат қилиш тавсия этилади. НЯҚП нинг дозасига тузатиш киритиш мумкин.
Перорал гипогликемик препаратлар, сульфонилмочевина ҳосилалари (хлорпропамид, глибенкламид, глипизид ва толбутамид). Улар флуконазол билан бир вақтда қўлланганида перорал гипогликемик препаратлар, сульфонилмочевина ҳосилаларининг ярим чиқарилиш даври узаяди, бу гипогликемияни ривожланишига олиб келиши мумкин. Қон плазмасидаги глюкозанинг концентрациясини вақти-вақти билан назорат қилиш, ва зарурат бўлганида гипогликемик дори препаратларининг дозаларини пасайтириш керак.
Перорал контрацептивлар. Флуконазолни (50-200 мг дозаларда) кўп марта қўллаш мажмуавий перорал контрацептивларнинг самарадорлигига таъсир кўрсатмайди.
Преднизолон. Флуконазол билан 3 ой давомида ўтказилган даволаш бекор қилинганида жигар кўчириб ўтказилган, преднизолон олган пациентда буйрак усти безларини ўткир етишмовчилиги ривожланганлиги юзасидан хабар берилган. Тахминларга кўра, флуконазол билан даволашни бекор қилиш CYP3A4 изоферментининг фаоллигини ошишини чақирган, бу преднизолоннинг метаболизмини кучайишига олиб келган. Флуконазол ва преднизолон билан узоқ вақт давомида даволанадиган пациентларни, флуконазол бекор қилинганидан сўнг буйрак усти безлари етишмовчилигини аниқлаш учун яхшилаб кузатиш керак.
Рифабутин. Флуконазол ва рифабутинни бир вақтда қўллаш рифабутиннинг плазмадаги концентрациясини ошишига олиб келиши мумкин. Рифабутиннинг AUC 80% гача ошади. Флуконазол ва рифабутин бир вақтда қўлланганида увеитни ривожланган ҳоллари таърифланган. Рифабутин ва флуконазолни бир вақтда олаётган пациентларни яхшилаб кузатиш керак.
Рифампицин. Флуконазол ва рифампицинни бир вақтда қўллаш флуконазолнинг AUC ни 25% га ва ярим чиқарилиш даврининг давомийлигини 20% га пасайишига олиб келган. Рифампицин ва флуконазол бир вақтда қўлланганида флуконазолнинг дозасини ошириш керак.
Саквинавир. Флуконазол саквинавирнинг буйрак метаболизмини CYP3A4 изоферменти томонидан ингибиция бўлиши ва Р-гликопротеинни ингибиция қилиши ҳисобига саквинавирнинг AUC ва Cmax ни мувофиқ равишда тахминан 50% ва 55% га оширади. Саквинавир / ритонавир билан ўзаро таъсири ўрганилмаган ва яққолроқ характерга эга бўлиши мумкин, бунда саквинавирнинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин.
Сиролимус. Флуконазол эҳтимол CYP3A4 изоферменти ва Р-гликопротеин томонидан сиролимуснинг метаболизмини ингибиция бўлиши орқали қон плазмасида сиролимуснинг концентрациясини оширади. Сиролимус ва флуконазол бир вақтда қўлланганида сиролимуснинг самараси ёки қон плазмасидаги концентрациясига қараб унинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин.
Такролимус. Такролимус ичга қабул қилинганида, унинг метаболизми CYP3A4 изоферменти томонидан ингибиция бўлиши сабабли, флуконазол такролимуснинг плазмадаги концентрациясини 5 марта оширади, натижада унинг нефротоксик таъсир қилиш ҳавфи ошади. Такролимуснинг плазмадаги концентрациясига қараб унинг дозаси камайтирилиши керак.
Теофиллин. Флуконазол теофиллиннинг ярим чиқарилиш даврини узайтиради ва интоксикацияни ривожланиш ҳавфини оширади (теофиллининг дозасига тузатиш киритиш керак).
Фенитоин. Флуконазол ва фенитоинни бир вақтда қўллаш фенитоиннинг концентрациясини клиник аҳамиятли даражада ошиши билан кечади. Шунинг учун қон плазмасида терапевтик концентрацияларда бўлишини таъминлаш учун фенитоиннинг концентрациясини мониторинг ўтказиш ва дозасини танлаш керак.
Фентанил. Флуконазол билан бир вақтда қўллаш туфайли фентанил билан заҳарланиш оқибатида битта ўлим ҳолати қайд этилган. Бундан ташқари, флуконазол фентанилнинг организмдан чиқарилишини аҳамиятли даражада кечиктириши соғлом кўнгиллиларда кўрсатилган. Фентанилнинг концентрациясини ошиши нафасни сусайишига олиб келиши мумкин. Нафасни сусайиш ҳавфи борлиги сабабли пациентларни яхшилаб кузатиш керак. Зарурат бўлганида фентанилнинг дозасига тузатиш киритилади.
Целекоксиб. Флуконазол (суткада 200 мг) ва целекоксиб (200 мг) бирга қўлланганида целекоксибнинг ва Cmax ва AUC ни мувофиқ равишда 68% ва 134% га ошади. Флуконазол билан бирга қўлланганида целекоксибнинг дозаси 2 марта камайтирилиши керак.
Циклоспорин. Флуконазол циклоспориннинг AUC ва қон плазмасидаги концентрациясини аҳамиятли даражада оширади. Флуконазол суткада 200 мг дозада ва циклоспорин суткада 2,7 мг/кг дозада бир вақтда қўлланганида циклоспориннинг AUC ни 1,8 марта ошиши кузатилади. Бундай мажмуа қон плазмасида циклоспориннинг концентрациясига қараб, унинг дозаси пасайтирилганида қўллаш мумкин.
Циклофосфамид. Циклофосфамид ва флуконазол билан мажмуавий даволаш қон плазмасида билирубин ва креатининнинг концентрациясини ошишига олиб келади. Бундай мажмуа қон плазмасида билирубин ва креатининнинг концентрациясини ошиш ҳавфи баҳолангандан сўнггина қўлланиши мумкин.
Эверолимус. Флуконазол CYP3A4 изоферментини ингибиция бўлиши оқибатида эверолимуснинг плазмадаги концентрациясини ошириши мумкин.
Инфузия учун эритма вена ичига томчилаб соатига 200 мг дан юқори бўлмаган тезлик билан юборилади.
Флуконазолнинг суткалик дозаси замбуруғли инфекциянинг характери ва оғирлигига боғлиқ. Препарат вена ичига юбориладиган дори шаклидан ичга қабул қилиш учун мўлжалланган дори шаклига ўтилганида, ва аксинча, суткалик дозани ўзгартириш зарурати йўқ.
Инфузия учун эритма 20% ли декстроза эритмаси, Рингер эритмаси, Хартман эритмаси, 5% ли декстроза эритмаси ва 0,9% ли натрий хлорид эритмаси, 4,2% ли натрий гидрокарбонат эритмаси, 0,9% ли натрий хлорид эритмаси билан мутаносибдир. Инфузияни юқорида санаб ўтилган эритувчилардан биридан фойдаланиб, трансфузия учун одатдаги тўпламлар ёрдамида ўтказиш мумкин.
Катталар
- Криптококкли менингитда ва бошқа локализацияли криптококкли инфекцияларда биринчи кунда ўртача 400 мг флуконазол қўлланади, сўнгра эса даволаш суткада 1 марта 200-400 мг доза билан давом эттирилади. Криптококкли инфекцияларда даволаш давомийлиги микологик текширишлар билан тасдиқланган клиник самарадорликка боғлиқ; криптококкли менингитда даволаш одатда камида 6-8 ҳафта давом эттирилади.
ОИТС билан хасталанган беморларда криптококкли менингитни қайталанишини олдини олиш учун флуконазолни суткада 200 мг дозада қўллаш билан тўлиқ бирламчи даволаш курси тугаганидан сўнг жуда узоқ муддат мобайнида давом эттириш мумкин (перорал шаклига ўтиш мумкин).
- Кандидемия, диссеминацияланган кандидоз ва инвазив кандидозли инфекцияларда флуконазолнинг дозаси биринчи суткада ўртача 400 мг ни ташкил этади, сўнгра эса – суткада 200 мг суткада 200 мг дан юборилади. Клиник самараси етарли бўлмаганида флуконазолнинг дозаси суткада 400 мг гача оширилиши мумкин. Даволаш давомийлиги клиник самарасига боғлиқ.
- Ҳавфли ўсмалари бўлган пациентларда кимёвий ёки нур билан даволаш фонида замбуруғли инфекцияларни олдини олиш: тавсия этилган дозаси суткада 1 марта 400 мг ни ташкил этади. Флуконазол кутилган нейтропения пайдо бўлишидан бир неча кун олдин қўлланади ва нейтрофилларнинг сони 1000/мкл дан ошганидан сўнг даволаш яна 7 сутка давом эттирилади.
- Чуқур эндемик микозларда препаратни суткада 200-400 мг дозада 2 йилгача вақт давомида қўллаш талаб этилиши мумкин. Даволаш давомийлиги индивидуал равишда аниқланади; кокцидиомикозда 11-24 ойни, гистоплазмозда – 3-17 ойни ташкил этади (перорал шаклига ўтиш мумкин).
Болалар
Болаларда, катталардаги ўхшаш инфекцияларда бўлгани каби, даволаш давомийлиги препаратнинг клиник ва микологик самарасига боғлиқ. Болаларда препаратни катталарда қўлланадиган суткалик дозадан ортиқ дозаларда, яъни суткада 400 мг дан ортиқ дозаларда қўллаш мумкин эмас. Препарат ҳар куни суткада 1 марта қўлланади. Узоқ муддат даволаш зарурати бўлганида болалар учун махсус дори шакллари ишлатилади.
- Криптококкли менингитда ва бошқа локализациядаги криптококкли инфекцияларда, шунингдек тарқоқ кандидозда тавсия этилган дозаси касалликнинг оғирлигига қараб, суткада 6-12 мг/кг ни ташкил этади. Даволаш давомийлиги – 10-12 ҳафта давомида (орқа мия суюқлигида қўзғатувчини йўқлиги лаборатор тасдиқлангунича) қўлланади.
- ОИТС билан хасталанган болаларда криптококкли менингитни қайталанишини олдини олиш учун, флуконазолни суткада 6 мг/кг дозаси билан тўлиқ бирламчи даволаш курси тугаганидан сўнг узоқ муддат давомида давом эттириш мумкин.
- Болаларда шиллиқ қаватлар кандидозида флуконазолнинг тавсия этилган дозаси суткада 3 мг/кг ни ташкил этади. Биринчи кунида препарат, доимий мувозанатли концентрациясига тез эришиш мақсадида 6 мг/кг зарб дозада юборилиши мумкин. даволаш давомийлиги – камида 3 ҳафтани ташкил этади.
- Болаларда қизилўнгач кандидозида флуконазол суткада 3 мг/кг дозада бир марта қўлланади. Биринчи кунида суткада 6 мг/кг зарб дозада юборилиши мумкин. Даволаш давомийлиги – камида 3 ҳафта юборилади ва касалликнинг симптомлари регрессия бўлганидан сўнг яна 2 ҳафта давомида қўлланади.
- Инфекцияни ривожланиш ҳавфи цитотоксик препаратлар билан кимёвий даволаш ёки нур билан даволаш натижасида нейтропенияни ривожланиши билан боғлиқ бўлган, иммунитети паст бўлган болаларда замбуруғли олдини олиш учун, флуконазол суткада 3-12 мг/кг дозада бир марта юборилади. Даволаш давомийлиги – индуция бўлган нейтропения бартараф бўлгунигача давом этади.
Препаратни 4 ҳафталиккача бўлган болаларда қўлланиши
Янги туғилган чақалоқларда флуконазол организмдан секин чиқарилишини инобатга олиш керак. Ҳаётининг биринчи икки ҳафтасида препарат катта ёшдаги болаларга юбориладиган дозаларда, аммо 72 соатлик интервал билан юборилади. 3 ва 4 ҳафталик болаларга ҳудди шундай доза 48 соатлик интервал билан юборилади.
Кекса ёшдаги одамлар
Буйрак фаолиятини бузилиши бўлмаганида препаратни одатдаги дозалаш тартибига риоя қилиш керак.
Буйрак фаолиятини бузилишлари бўлган пациентлар
Креатинин клиренси минутига 50 мл дан кам бўлганида дозалаш тартибига тузатиш киритиш талаб этилмайди. Флуконазол асосан буйраклар орқали ўзгармаган ҳолда чиқарилади. Бир марта қўлланганида дозасини ўзгартириш талаб этилмайди. Буйрак фаолиятини бузилишлари бўлган пациентларда препарат кўп марта қўлланганида дастлаб 50 мг дан 400 мг гача бўлган зарб дозани юбориш керак, сўнгра суткалик дозаси (кўрсатмаларга қараб) қуйидаги жадвал бўйича аниқланади:
Креатинин клиренси (мл/мин) Тавсия этилган дозани фоизи
> 50 100 %
≤ 50 (диализсиз) 50 %
Доимий диализдаги пациентлар Ҳар диализ сеансидан кейин 100 %
Буйрак фаолиятини бузилишлари бўлган болаларда препаратнинг суткалик дозасини буйрак етишмовчилигини яққоллик даражасига мувофиқ равишда (ҳудди катталарда бўлгани каби пропорционал боғлиқликда) камайтириш керак.
Препаратнинг эритмаси натрий хлориди сақлайди; ҳар бир флаконнинг 100 мл да 15 ммоль дан Na+ (натрий ионлари) ва Cl- (хлор ионлари) сақланади, демак натрий ёки суюқликларни истеъмол қилиш чекланган пациентларда организмдан суюқликни чиқарилишини ҳисобга олиш керак.
Симптомлари: галлюцинациялар, параноидал ҳулқ-атвор.
Даволаш: симптоматик, жадаллаштирилган диурез. 3 соат давомида гемодиализ ўтказиш қон плазмасида флуконазолнинг концентрациясини тахминан 50% га пасайтиради.
Даволашни клиник-гематологик ремиссия бошлангунича давом эттириш керак. Даволашни муддатидан олдин тўхтатиш рецидивларга олиб келади. Даволашни экма ёки бошқа лаборатор таҳлилларнинг натижалари бўлмаганида ҳам бошлаш мумкин, аммо улар бўлганида замбуруғларга қарши даволашни мувофиқ равишда тўғрилаш тавсия этилади.
Даволаш вақтида қон кўрсаткичлари (ҳужайраларнинг таркиби, ивиши), буйрак ва жигар фаолиятини назорат қилиш керак. Билвосита антикоагулянтлар – кумарин ҳосилалари билан бир вақтда қўлланганида протромбин индексини назорат қилиш керак. Буйрак ва жигар фаолиятини бузилишлари ривожланганида препаратни қўллашни тўхтатиш керак.
Флуконазолни қўллаш кам ҳолларда жигарда токсик ўзгаришлар билан кечган.
Флуконазол билан боғлиқ бўлган гепатоксик самаралар ривожланганида, уларни ривожланишини препаратнинг умумий суткалик дозаси, даволаш давомийлиги, пациентнинг жинси ва ёшига боғлиқлиги аниқланмаган.
Флуконазолнинг гепатотоксик таъсири одатда орқага қайтувчан; унинг белгилари препарат билан даволаш тўхтатилганидан сўнг йўқолган. Жигарни флуконазол билан боғлиқ бўлиши мумкин бўлган клиник шикастланиш белгилари пайдо бўлганида, препаратни бекор қилиш керак.
Препаратни қабул қилиш фонида пациентларда Стивенс-Джонсон синдроми ва токсик эпидермал некролиз каби эксфолиатив тери реакцияларини кам ҳолларда ривожланиши кузатилган. ОИТС билан хасталанган ва ҳавфли ўсмалари бўлган беморлар, кўпчилик препаратлар қўлланганида, оғир даражадаги тери реакцияларини ривожланишига кўпроқ мойилдир. Юзаки замбуруғли инфекцияси бўлган беморларда тошмаларнинг тошиши ривожланса ва улар флуконазол билан боғлиқ деб баҳоланса, препаратни бекор қилиш керак. Тизимли замбуруғли инфекциялари бўлган пациентларда тошмалар пайдо бўлганида, уларни яхшилаб назорат қилиш керак, ва буллёз ўзгаришлар ёки кўп шаклли эритема пайдо бўлганида флуконазолни бекор қилиш керак.
Флуконазол олаётган пациентларнинг қон плазмасида циклоспориннинг концентрациясини назорат қилиш тавсия этилади, чунки буйрак кўчириб ўтказилган пациентларга флуконазолни суткада 200 мг дозада қўллаш қон плазмасида циклоспориннинг концентрациясини аста-секин ошишига олиб келади.
Флуконазол рифабутин ёки цитохром Р450 тизими томонидан метаболизмга учрайдиган бошқа препаратлар билан бир вақтда қўлланганида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак. бошқа азолларни қўллашда бўлгани каби, флуконазол қўлланганида кам ҳолларда анафилактик реакцияларни чақириши мумкин. Бошқа азоллар каби, флуконазол ЭКГ да QT оралиғини узайишини чақириши мумкин. Флуконазол қўлланганида QT оралиғини узайиши ва юрак қоринчаларини хилпиллаши ёки липиллаши, юракни органик касалликлари электролитлар мувозанатини бузилиши каби кўпчилик ҳавф омиллари бўлган ва ёндош даволаш бундай бузилишларни ривожланишига сабаб бўладиган беморларда жуда кам ҳолларда кузатилган. Шунинг учун потенциал ҳавфли проаритмик ҳолатлари бўлган пациентларга флуконазолни эҳтиёткорлик билан қўллаш керак. Паракокцидиоидомикоз, споротрихоз ва гистоплазмоз каби бошқа турдаги эндемик микозларни даволашда флуконазолнинг самарадорлиги юзасидан далиллар чекланган, бу препаратни дозалаш бўйича аниқ тавсияларни аниқлаш имконини бермайди. Флуконазол CYP2C9 изоферментининг кучли ингибитори ва CYP3A4 изоферментининг ўртача ингибитори ҳисобланади. Флуконазол шунингдек CYP2C19 изоферментини ҳам ингибитори ҳисобланади. CYP2C9, CYP3A4 ва CYP2C19 изоферментлари томонидан метаболизмга учрайдиган, тор даволаш доирасига эга бўлган дори препаратлари билан бир вақтда даволанганда эҳтиёткорликка риоя қилиш тавсия этилади. Туғруқ ёшидаги аёлларга контрацептив воситаларни қўллаш керак.
Candida albicans дан фарқланадиган, флуконазолга нисбатан табиий резистентликка эга бўлган, Candida штаммлари (Candida krussei) чақирган суперинфекция юзасидан хабарлар берилган. Бундай ҳолларда замбуруғларга қарши муқобил даволаш талаб этилиши мумкин.
Қуруқ, ёруғликдан ҳимояланган жойда, 25оС дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин. Музлатилмасин.
Болалар ололмайдиган жойда сақлансин.
Alisha & Isha Pharmaceuticals