Feresha, 20 mg/ml, 5 ml, amp. №1

Фаол компонент – темир-сахароза мажмуаси – сахарозанинг ковалентсиз боғланган катта миқдордаги молекулалари билан ўралган кўп ядроли темир (III) гидроксиди ядросидан иборат. Ушбу мажмуанинг молекуляр оғирлиги (МО) тахминан 43 кДа га тенг, бу буйракдан чиқарилишини олдини олиш учун етарлидир. Кўп ядроли темир сақловчи ядронинг тузилиш ферритин оқсили ядросига темирнинг физиологик депосига ўхшаш. Ушбу мажмуа организмда темирни (мувофиқ трансферрин ва ферритинни) ташилиши ва тўпланишига жавоб берувчи оқсиллар учун йўқотиладиган темирнинг бошқариладиган манбасини ҳосил қилиш учун мўлжалланган. Вена ичига юборилгандан сўнг ушбу мажмуа асосан жигар, талоқ ва суяк кўмиги томонидан қамраб олинади. Кейинги босқичда темир гемоглобин, миоглобин ва бошқа темир сақловчи ферментларни синтезлаш учун ишлатилади, ёки ферритин шаклида жигарда сақланади.

100 мг темир сақловчи препарати вена ичига бир марта юборилганидан кейин, ўртача 538 моль/л бўлган темирнинг максимал концентрациясига инъекциядан кейин 10 минут ўтгач эришилади. Марказий камеранинг тақсимланиш ҳажми деярли зардоб ҳажмига (тахминан 3 л) деярли тўлиқ мос келади. Ярим чиқарилиш даври тахминан 6 соат. Турғун ҳолатдаги тақсимланиш ҳажми тахминан 8 л ни ташкил қилади, бу темирни организмнинг суюқ муҳитларида паст тақсимланишини кўрсатади. Темир сахаратининг трансферрин билан солиштирганда турғунлиги туфайли, трансферрин фойдасига темирнинг рақобатли алмашинуви кузатилади ва натижада 24 соат ичида тахминан 31 мг темир олиб ўтилади. Инъекция қилингандан сўнг биринчи 4 соат ичида буйраклар орқали темирнинг чиқарилиши умумий клиренсидан 5% дан камроқни ташкил қилади. 24 соатдан сўнг зардобдаги темирнинг даражаси дастлабки қийматига (юборишгача) қайтади ва тахминан 75% сахароза томир хавзасини тарк этади.

Фереша қуйидаги ҳолларда темир танқислиги ҳолатларни даволаш учун қўлланилади: • темирни тез тўлдиришни зарурати бўлганида; • темирнинг перорал препаратларини ўзлаштираолмайдиган ёки даволаш тартибига амал қилмайдиган беморларда; • оғиз орқали қабул қилинадиган темир препаратлари самарасиз бўлганда, ичакнинг фаол яллиғланиш касалликлари мавжудлигида. Темир танқислиги ревматоид артрити бўлган пациентларда

Ферешани қуйидаги ҳолларда қўллаш мумкин эмас, агар: • анемия темир танқислиги билан боғлиқ бўлмаса; • темирни ортиқчалигини белгилари (гемосидероз, гемохроматоз) ёки уни йўқотилиши жараёнини бузилиши бўлса; • Фереша ёки унинг компонентларига юқори сезувчанлик бўлса; • ҳомиладорликнинг I уч ойлиги. Эҳтиёткорлик билан: Бронхиал астма, экзема, поливалент аллергияси, бошқа парентерал темир препаратларига аллергик реакцияси бўлган беморларга ва зардобнинг паст темир боғловчи қобилияти ва/ёки фолат кислотасининг танқислиги бўлган шахсларга Ферешани эҳтиёткорлик билан буюриш керак. Шунингдек, жигар етишмовчилиги, ўткир ёки сурункали юқумли касалликлари бўлган беморларга ва қон зардоби ферритининг кўрсаткичлари юқори бўлган шахсларга, парентерал юборилаётган темир бактериал ва вирусли инфекция бўлганида салбий таъсир кўрсатиши мумкинлиги туфайли темир препаратларини юборишда эҳтиёткорлик талаб қилинади.

Энг кўп қайд қилинган нохуш дори реакциялар бу таъм сезишни ўзгариши, гипотензия, пирексия ва эт увишиши, инъекция жойидаги реакциялар ва кўнгил айниши бўлиб, улар 0,5-1,5% беморларда қайд қилинган. Жуда кам ҳолларда жиддий бўлмаган анафилактоид реакциялар кузатилган. Умуман олганда анафилактоид реакциялар эҳтимол нохуш реакцияларнинг энг жиддийси ҳисобланади («Махсус кўрсатмалар» бўлимига қаранг). Фереша препаратини юбориш вақти билан боғлиқ ва камида мумкин бўлган сабабли боғлиқ бўлган қуйидаги нохуш дори реакциялари қайд этилган. Жуда тез-тез (>1/10), тез-тез (≥1/100 - <1/10), тез-тез эмас (≥1/1000 - <1/100), кам ҳолларда (≥1/10000 - <1/100), жуда кам ҳолларда (<1/10000), номаълум (уларнинг тез-тезлигини мавжуд маълумотлар бўйича баҳолаш мумкин эмас). Иммун тизими томонидан: кам ҳолларда: анафилактоид реакциялар. Нерв тизими томонидан: тез-тез: таъм сезишни бузилиши; тез-тез эмас: бош айланиш, бош оғриғи; кам ҳолларда: парестезия, хушдан кетиш, онгни йўқотиш, ачишиш ҳисси; номаълум: онгни пасайган даражаси, чалкашлик ҳолати. Юрак тизими томонидан: тез-тез эмас: тахикардия, юрак уриши; номаълум: брадикардия. Томирлар томонидан: тез-тез эмас: артериал босимни пасайиши, томирли коллапси; кам ҳолларда: гипертензия. Нафас, кўкрак қафаси, кўкс оралиғи аъзолари томонидан: тез-тез эмас: бронхоспазм, ҳарсираш. Меъда-ичак йўллари томонидан: тез-тез эмас: қўнгил айниши, қусиш, қорин оғриғи, диарея. Тери қопламалари ва тери ости тўқималари томонидан: тез-тез эмас: қичима, эшакеми, тошма, эритема. Таянч-ҳаракат аппарати ва бириктирувчи тўқима томонидан: тез-тез эмас: мушак спазмлари, мушакларда оғриқ; кам ҳолларда: бўғимларни шиши, бўғимларда оғриқ. Умумий ҳарактердаги бузилишлар ва инъекция жойидаги реакциялар: тез-тез эмас: пирексия, эт увишиши, кўкракда оғриқлар, инъекция жойидаги реакциялар (масалан, юзаки флебит ва шиш); кам ҳолларда: ангионевротик шиш, периферик шишлар, чарчоқлик, астения, умумий ҳолсизланиш, қизиш ҳисси, шишлар; жуда кам ҳолларда: гипергидроз, белда оғриқ; номаълум: хроматурия.

Ферешани бир вақтда темирни ичга қабул қилиш учун дори шакллари билан буюриш мумкин эмас, чунки у меъда-ичакдан темирнинг сўрилишини камайишига ёрдам беради. Оғиз орқали қабул қилинадиган темир препаратлар билан даволашни охирги инъекциядан камида 5 кун ўтгач қўллаш мумкин. Ферешани бир шприцда фақат 0,9% ли (масса/ҳажм) натрий хлоридининг стерил эритмаси билан аралаштириш мумкин. Бошқа ҳеч қандай вена ичига юбориладиган эритмалар ва терапевтик препаратларни қўллаш мумкин эмас, преципитация ва/ёки бошқа фармацевтик ўзаро таъсир хавфи мавжуд. Шиша, полиэтилен ва поливинилхлорид идишларидан бошқа материаллардан тайёрланган контейнерлар билан мутаносиблиги ўрганилмаган.

Юбориш: Фереша фақат вена ичига аста-секин оқим билан ёки томчилаб, шунингдек диализ тизимининг веноз қисмига юборилади ва мушак ичига юбориш учун мўлжалланмаган. Препаратнинг тўлиқ терапевтик дозасини бир мартада юборишга йўл қўйилмайди. Биринчи терапевтик дозани юборишдан олдин синама-дозасини буюриш керак. Агар кузатиш даври давомида ўзлаштираолмаслик ҳолатлари аниқланса, препаратни юборишни дарҳол тўхтатиш керак. Ампулани очишдан олдин мумкин бўлган чўкма ёки шикастлар мавжудлигини текшириш керак. Фақат чўкмаси бўлмаган жигарранг эритмани ишлатиш мумкин. Томчилаб юбориш: Артериал босимни яққол пасайиши ва эритмани вена атрофига тушиши хавфини камайтириш, Ферешани томчили инфузия давомида юбориш авзалроқ. Бевосита инфузия олдидан Фереша 0,9% ли (масса/ҳажм) натрий хлоридининг стерил эритмаси билан 1:20 нисбатида суюлтириш керак, масалан: • 1 мл Фереша (20 мг темир) препарати 20 мл дан кўп бўлмаган 0,9% ли (масса/ҳажм) натрий хлоридининг стерил эритмасида; • 5 мл Фереша (100 мг темир) препарати 100 мл дан кўп бўлмаган 0,9% ли (масса/ҳажм) натрий хлоридининг стерил эритмасида; • 25 мл Фереша (500 мг темир) препарати 500 мл дан кўп бўлмаган 0,9% ли (масса/ҳажм) натрий хлоридининг стерил эритмасида. Препаратни пастроқ концентрацияларгача суюлтиришга йўл қўйилмайди. Олинган эритма қуйидаги тезликда юборилади: • 100 мг темир камида 15 минутда; • 200 мг темир камида 30 минутда; • 300 мг темир камида 1,5 соатда; • 400 мг темир камида 2,5 соатда; • 500 мг темир камида 3,5 соатда. Препаратнинг умумий дозасидан қатъий назар тана вазнига 7 мг темир/кг ни ташкил қилувчи ўзлаштираолинадиган бир марталик максимал дозани юборилиши камида 3,5 соат давомида амалга оширилиши керак. Ферешанинг терапевтик дозасини биринчи марта томчилаб юборишдан олдин синама-дозасини юбориш керак: катталар ва тана вазни 14 кг дан ошган болаларга 20 мг темир ва тана вазни 14 кг дан ошмаган болаларга кундузги дозанинг ярмини (1,5 мг темир/кг) 15 минут давомида юбориш лозим. Ножўя таъсирлар кузатилмаса, эритманинг қолган қисмини тавсия этилган тезликда юбориш керак. Оқим билан юбориш: Фереша шунингдек, суюлтирилмаган эритма шаклда вена ичига тезлиги (нормада) 1 мл Фереша (20 мг темир) бир минут давомида (5 мл Фереша (100 мг темир) препарати 5 минут давомида юборилади) юбориш мумкин. Бир инъекцияда препаратнинг максимал ҳажми 10 мл дан (200 мг темир) ошмаслиги керак. Препаратнинг терапевтик дозасини биринчи марта оқим билан юборишдан олдин синама-дозаси буюрилади: 1 мл Ферешани (20 мг темир) катталар ва тана вазни 14 кг дан ортиқ болаларга ва кундузги дозанинг ярмини (1,5 мг темир/кг) тана вазни 14 кг дан кам бўлган болаларга 1-2 минут давомида юборилади. Кейинги 15 минутда ножўя таъсирлар кузатилмаса эритманинг қолган қисмини тавсия этилган тезликда юбориш керак. Инъекциядан сўнг беморга қўлини бир қанча вақт давомида узатган ҳолда қолдириши тавсия этилади. Диализ тизимига юбориш: Ферешани вена ичига юбориш қоидаларига қатъий риоя қилган ҳолда бевосита диализ тизимининг веноз қисмига юбориш мумкин. Дозани ҳисоблаш: Доза организмдаги темирнинг умумий танқислигига мувофиқ қуйидаги формула бўйича ҳисобланади: Темирнинг умумий танқислиги (мг) = тана вазни (кг) х (Hb нормал даражаси – беморнинг Hb даражаси) (г/л) × 0,24* + тўпланган темир (мг). Тана вазни 35 кг дан кам бўлган беморлар учун: Hb-нинг нормал даражаси =130 г/л, тўпланган темир миқдори = 15 мг/кг тана вазнига. Тана вазни 35 кг дан ортиқ бўлган беморлар учун: Hb-нинг нормал даражаси =150 г/л, тўпланган темир миқдори = 500 мг/кг тана вазнига. *Коэффициент 0,24 = 0,0034 × 0,07 × 1000 (Hb таркибидаги темир миқдори =0,34%; Қон хажми = 7% тана вазнига нисбатан; коэффициент 1000 = «г»-ни «мг»-га ўтказиш). Юбориш керак бўлган Фереша препаратининг умумий ҳажми (мл да) = Темирнинг умумий танқислиги (мг) 20мг/мл Тана вазни [кг] Юбориладиган Фереша препаратининг кумулятив терапевтик дозаси: Hb 60 г/л Hb 75 г/л Hb 90 г/л Hb 105 г/л мг Fe мл мг Fe мл мг Fe мл мг Fe мл 5 160 8 140 7 120 6 100 5 10 320 16 280 14 240 12 220 11 15 480 24 420 21 380 19 320 16 20 640 32 560 28 500 25 420 21 25 800 40 700 35 620 31 520 26 30 960 48 840 42 740 37 640 32 35 1260 63 1140 57 1000 50 880 44 40 1360 68 1220 61 1080 54 940 47 45 1480 74 1320 66 1140 57 980 49 50 1580 79 1400 70 1220 61 1040 52 55 1680 84 1500 75 1300 65 1100 55 60 1800 90 1580 79 1360 68 1140 57 65 1900 95 1680 84 1440 72 1200 60 70 2020 101 1760 88 1500 75 1260 63 75 2120 106 1860 93 1580 79 1320 66 80 2220 111 1940 97 1660 83 1360 68 85 2340 117 2040 102 1720 86 1420 71 90 2440 122 2120 106 1800 90 1480 74 Умумий терапевтик доза йўл қўйиладиган бир марталик максимал дозадан ортиқ бўлган ҳолда, препаратни бўлиб-бўлиб юбориш тавсия қилинади. Агар Фереша билан даволаш бошланганидан кейин 1-2 ҳафтадан сўнг гематологик кўрсатгичларнинг яхшиланиши кузатилмаса, бирламчи ташҳисни қайта кўриб чиқиш керак. Қон йўқотиш ёки аутологик қон топширгандан сўнг темир даражасини тўлдириш учун дозани ҳисоблаш: Темир танқислигининг ўрнини тўлдириш учун зарур бўлган Ферешанинг дозаси қуйидаги формула асосида ҳисобланади: • Агар йўқотилган қон миқдори аниқ бўлса: вена ичига 200 мг темир юбориш (= 10 мл Фереша) худди 1 қон бирлигини (= Hb 150 г/л концентрацияли 400 мл) қуйишдаги каби Hb концентрациясини ошишига олиб келади. Тўлдирилиши керак бўлган темир миқдори (мг) = йўқотилган қон миқдори бирлиги × 200 ёки Фереша препаратининг керак бўлган миқдори (мл) = йўқотилган қон миқдори бирлиги × 10 • Hb даражасини пасайиши: темир депосини тўлдириш талаб қилинмаслиги шарти билан олдинги тенгламани ишлатинг. Тўлдирилиши керак бўлган темир миқдори [мг] = тана вазни [кг] х 0,24 х (Hb нормал даражаси – беморнинг Hb даражаси) (г/л), Масалан: тана вазни 60 кг, Hb танқислиги =10 г/л * керакли темир миқдори * 150 мг * Ферешанинг керакли бўлган ҳажми = 7,5 мл Стандарт дозалаш: Катталар ва кекса ёшдаги беморлар: Гемоглобин даражасига қараб 5-10 мл Фереша (100-200 мг темир) препаратини бир ҳафтада 1-3 марта. Болалар: 18 ёшгача бўлган болаларда қўллаш мумкин эмас. Ўзлаштирилаоладиган бир марталик максимал доза: Катталар ва кекса ёшдаги беморлар: Оқим билан юбориш учун: 10 мл Фереша (200 мг темир) препаратини юбориш давомийлиги камида 10 минут. Томчилаб юбориш учун кўрсатмаларга қараб бир марталик доза 500 мг темирга етиши мумкин. Йўл қўйиладиган бир марталик максимал доза тана вазнининг бир кг га 7 мг темирни ташкил қилади ва бир ҳафтада бир марта юборилади, лекин 500 мг темирдан ошмаслиги керак. Препаратни юбориш вақти ва суюлтириш усулини «Қўллаш усули ва дозалари» бўлимига қаранг.

Дозани ошириб юборилиш темир билан ўткир ошиб кетишини чақириши мумкин, у гемосидероз симптомлари билан намоён бўлади. Доза ошириб юборилган ҳолатда симптоматик воситаларни ишлатиш ва агарда зарурати бўлса, темирни боғлайдиган моддалардан (хелатлар) фойдаланиш керак, масалан, вена ичига дефероксамин юборилади.

Фереша фақат тегишли лаборатория маълумотлари билан тасдиқланган анемия ташхиси қўйилган беморларга буюрилиши керак (масалан, зардоб ферритинини аниқлаш натижалари ёки гемоглобин ва гематокрит даражаси, эритроцитлар сони ва уларнинг параметрлари – эритроцитнинг ўртача ҳажми, эритроцитдаги гемоглобиннинг ўртача миқдори ёки эритроцитдаги гемоглобиннинг ўртача концентрацияси). Вена ичига юбориладиган темир препаратлари ҳаёт учун хавфли бўлиши мумкин бўлган аллергик ёки анафилактоид реакциялар чақириши мумкин. Шунинг учун аллергияга қарши препаратларни юбориш ва юрак-ўпка реанимациясининг умумий қабул қилинган усулларини қўллашга тайёрлик бўлиши керак. Ферешани юбориш тезлигига қатъий риоя қилиш керак (препарат тез юборилганида артериал босим пасайиши мумкин). Ножўя кўринишларнинг кўпроқ ривожланиши юқорироқ тез-тезлиги (айниқса – артериал босимни пасайиши) улар шунингдек оғир ҳам бўлиши мумкин, дозани ошириб юборилиши билан боғлиқ. Демак «Қўллаш усули ва дозалари» бўлимида келтирилган препаратни юбориш вақтига, ҳатто агар пациент максимал ўзлаштириладиган бир марталик дозани олмаётган бўлса ҳам қатъий риоя қилиш керак. Темир декстранига юқори сезувчанлиги бўлган беморларда ўтказилган тадқиқотлар, Фереша билан даволаниш фонида асоратларнинг йўқлигини кўрсатди. Препаратнинг вена атрофи бўшлиғига тушишдан сақланиш керак, чунки Ферешанинг томирдан ташқарига тушиши тўқималарнинг некрозига ёки терининг жигаррангга бўялишига олиб келади. Ушбу асорат ривожланган ҳолда, темирнинг чиқарилишини тезлаштириши ва уни атрофдаги тўқималарга ўтишининг олдини олиш учун инъекция жойига гепарин сақловчи препаратларни қўйиш тавсия қилинади (гель ёки суртма ишқаламасдан енгил ҳаракатлар билан суртилади). Контейнерлар биринчи очилганидан кейин препаратни сақлаш муддати: Микробиологик нуқтаи назардан препаратни дарҳол ишлаш керак. Физиологик эритма билан суюлтирилганидан кейин сақлаш муддати: Суюлтирилгандан кейин хона ҳароратидаги физик ва кимёвий барқарорлиги 12 соатни ташкил қилади. Микробиологик нуқтаи назардан препаратни дарҳол ишлатиш керак. Агар препарат суюлтирилганидан кейин дарҳол ишлатиб юборилмаган бўлса ва уни суюлтирилиши назоратли ва кафолатли асептик шарт-шароитларда амалга оширилган бўлса-да, фойдаланувчи сақлаш вақти ва шароити учун ўзи жавобгар бўлади ва ҳар қандай ҳолда ҳам сақлаш вақти хона ҳароратида 3 соатдан ошмаслиги керак. Ҳомиладорлик ва эмизиш вақтида қўллаш: Ферешанинг ҳомиладор аёлларда қўлланилишини чекловчи тажрибаси темир сахаратининг ҳомиладорликни кечишига ва ҳомила/янги туғилган чақалоққа ножўя таъсири йўқлигини кўрсатди. Ҳозирги вақтгача ҳомиладор аёлларда яхши текширилган тадқиқотлар ўтказилмаган. Ҳайвонларнинг репродукциясини текширишларининг натижалари тадқиқотлар эмбрион/ҳомиланинг ривожланиши, туғиш ёки постнатал ривожланишга бевосита ёки билвосита зарарли таъсирларини аниқламади. Шундай бўлса ҳам, хавф/фойда нисбатини баҳолаш талаб қилинади. Метаболланмаган темир сахаратининг кўкрак сутига ўтишини эҳтимоли кам. Шу туфайли, Фереша эмизикли чақалоқларга хавф туғдирмайди. Автомобилни бошқариш ва механизмлар билан ишлаш қобилиятига таъсири Ферешанинг автомобилни бошқариш ва механизмлар билан ишлаш қобилиятига нохуш таъсир кўрсатишини эҳтимоли кам. Бироқ бош айланиш, онгни чалкашиши ёки ярим хушдан кетиш ҳолати каби симптомлар ривожланганида пациентлар бу симптомлар тўлиқ йўқ бўлиб кетгунича транспорт воситаларини ёки механизмларни бошқармасликлари керак.

Қуруқ, ёруғликдан химояланган жойда, 25°С дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин. Музлатилмасин! Болалар ололмайдиган жойда сақлансин.

DV/X 05077/09/18

Alisha & Isha Pharmaceuticals